फ्रान्समा विद्यार्थी आन्दोलन चर्कियो, सरकारमाथि दबाब र राष्ट्रपतीय चुनावमा प्रभाव

पेरिस । फ्रान्समा विद्यालयको कमजोर पूर्वाधार, शिक्षक तथा कर्मचारीको अभाव र सार्वजनिक खर्च कटौतीविरुद्ध सुरु भएको विद्यार्थी आन्दोलन देशव्यापी बनेपछि सरकारमाथि दबाब बढेको छ । आगामी राष्ट्रपतीय निर्वाचनको पूर्वसन्ध्यामा चर्किएको आन्दोलनले राष्ट्रपति इमानुएल म्याक्रोंको सरकारका लागि नयाँ राजनीतिक चुनौतीसमेत खडा गरेको छ ।

द वासिङ्टन पोस्टमा एसोसिएटेड प्रेसको समाचारअनुसार सेप्टेम्बरको अन्त्यतिर पेरिसनजिकैको क्रेतेइ क्षेत्रमा रहेको एक विद्यालयमा कर्मचारी अभावविरुद्ध सुरु भएको प्रदर्शन क्रमशः देशका विभिन्न सहरमा फैलिएको हो । विद्यार्थीले जीर्ण विद्यालय भवन, कक्षाकोठामा पर्याप्त सुविधा नहुनु, लामो विद्यालय समय र विश्वविद्यालय भर्ना प्रक्रिया जटिल तथा विभेदकारी भएको भन्दै विरोध गरिरहेका छन् ।

आन्दोलनमा विश्वविद्यालयका विद्यार्थी तथा विभिन्न श्रमिक सङ्गठनसमेत सहभागी भएका छन् । सार्वजनिक खर्च कटौती र बढ्दो महँगीप्रतिको असन्तुष्टिले आन्दोलनलाई थप व्यापक बनाएको छ । केही स्थानमा प्रदर्शनकारीले विद्यालय अवरुद्ध गरेका छन् भने आगजनी र तोडफोडका घटनासमेत भएका छन् ।

प्रहरीको कारबाहीलाई लिएर पनि विवाद बढेको छ । गत सातासम्म देशभर ६ हजार ६ सयभन्दा बढी पक्राउ परेको समाचारमा उल्लेख छ । प्रदर्शनका क्रममा केही किशोर गम्भीर घाइते भएका घटनापछि प्रहरीले प्रयोग गर्ने भीड नियन्त्रणका साधनमाथि प्रश्न उठेको छ । सरकारले शान्तिपूर्ण प्रदर्शनको अधिकार स्वीकार गरे पनि हिंसा र विद्यालय अवरोध नियन्त्रण गर्नुपर्ने बताउँदै आएको छ ।

आन्दोलनले सन् २०२७ को राष्ट्रपतीय निर्वाचनलाई समेत प्रभावित गर्न थालेको छ । वामपन्थी नेता जाँ–लुक मेलाँसोंले विद्यार्थीको मागलाई समर्थन गरेका छन् भने दक्षिणपन्थी नेता मारीन ले पेनले दङ्गा नियन्त्रणका लागि प्रहरीको अधिकार विस्तार गर्नुपर्ने धारणा राखेकी छन् । पूर्वप्रधानमन्त्री एडुआर फिलिपले हिंसा र तोडफोडको आलोचना गरेका छन् ।

फ्रान्स सरकारले कमजोर विद्यालयको अवस्था सुधार्ने र शिक्षक पदपूर्ति गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको छ । तर आर्थिक मितव्ययिताको दबाब र राजनीतिक ध्रुवीकरणका बीच विद्यार्थीका माग सम्बोधन गर्न सरकारलाई चुनौती देखिएको छ ।

द वासिङ्टन पोस्ट, १३ अक्टोबर २०२६ (एसोसिएटेड प्रेस)