कतारमा रोजगारी गुमाउने नेपाली श्रमिकले के पाउँछन्?

दोहा — वैदेशिक रोजगारीका क्रममा कतारमा कार्यरत हजारौँ नेपाली श्रमिकहरूले रोजगारी गुमाउँदा वा सेवा अवधि पूरा गरेर फर्किँदा पाउने कानुनी सेवा-सुविधाबारे स्पष्ट जानकारी नहुँदा अन्तिम भुक्तानीमा ठूलो समस्या व्यहोर्दै आएका छन्। कतारको श्रम कानुनले सेवा अवधि, अन्तिम आधारभूत तलब र करार अन्त्यको अवस्थालाई हेरेर श्रमिकलाई उपादान (ग्रयाच्युटी), बाँकी तलब, बिदा रकम र स्वदेश फर्किने हवाई टिकट उपलब्ध गराउनुपर्ने स्पष्ट व्यवस्था गरेको छ।

कतारको श्रम कानुनको धारा ५४ अनुसार कम्तीमा एक वर्ष निरन्तर काम गरेका श्रमिकले प्रत्येक वर्षको अन्तिम आधारभूत तलबको २१ दिन बराबरको उपादान पाउने अधिकार राख्छन्। उदाहरणका लागि, यदि कुनै श्रमिकको मासिक आधारभूत तलब १ हजार कतारी रियाल छ र उसले सात वर्ष काम गरेको छ भने उसले न्यूनतम ४ हजार ९ सय रियाल उपादान पाउनुपर्छ। यसमा आवास, यातायात वा अन्य भत्ता समावेश हुँदैन।

कानुनमा तोकिएका विशेष अपवादबाहेक श्रमिकले आफैँ राजीनामा दिँदैमा उपादान खोसिँदैन। यसका साथै, पाँच वर्षसम्म काम गरेका श्रमिकलाई एक महिना र सोभन्दा बढी काम गरेकालाई दुई महिनाको लिखित पूर्वसूचना (नोटिस) दिएर मात्रै कामबाट हटाउनुपर्ने नियम छ। सेवा अवधि सकिँदा बाँकी रहेको वार्षिक बिदाको रकम र अर्को कम्पनीमा नगएको खण्डमा दुई साताभित्र रोजगारदाताले नै स्वदेश फर्किने हवाई टिकटको व्यवस्था मिलाउनुपर्ने कानुनी दायित्व रहन्छ।