बडा दशैंमा मासुको खपत र मूल्यवृद्धि

नेपालको सबैभन्दा ठूलो चाड दशैंमा पारिवारिक जमघट, धार्मिक अनुष्ठान र मासुका परिकारहरूको विशेष महत्व हुन्छ। यस चाडमा खसी, बोका, च्याङ्ग्रा, कुखुरा, हाँस र राँगाको मासुको माग उच्च हुन्छ। पशु सेवा विभागका अनुसार नेपालमा वार्षिक करिब ४ लाख ५६ हजार टन मासु खपत हुन्छ, जसको करिब २२ प्रतिशत दशैंको समयमा मात्र खपत हुने गर्छ। यस वर्ष दशैंमा काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै करिब ४५,००० खसी र च्याङ्ग्रा खपत हुने अनुमान छ।

माग र आपूर्तिको असन्तुलन तथा बाढीपहिरोका कारण यस वर्ष दशैंमा खसीको मासुको मूल्यमा भारी वृद्धि भएको छ। गत वर्ष प्रति किलो करिब १,५०० रुपैयाँ रहेको खसीको मासुको मूल्य बढेर अहिले प्रति किलो १,८०० रुपैयाँसम्म पुगेको छ। त्यस्तै, जिउँदो खसीको मूल्य पनि बढेर प्रति किलो ८०० देखि ९०० रुपैयाँ पुगेको छ। फूलपातीपछि मासुको मूल्य प्रति किलो २,००० रुपैयाँसम्म पुग्न सक्ने अनुमान गरिएको छ।

यस वर्ष खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी (FMTC) ले बजारमा खसी-च्याङ्ग्रा बिक्री नगरेका कारण उपभोक्ताहरू थप चिन्तित बनेका छन्। सरकारी कम्पनीको अनुपस्थितिमा निजी व्यापारीहरूले कृत्रिम मूल्यवृद्धि गर्न सक्ने जोखिम बढेको छ।

उपभोक्ताहरूको स्वास्थ्यलाई ध्यानमा राख्दै पशु सेवा विभागले उपत्यका प्रवेश गर्ने नाकाहरूमा खसी, च्याङ्ग्रा र भेडाहरूको स्वास्थ्य परीक्षण तीव्र पारेको छ। स्वस्थ देखिएका खसीहरूको सिङमा हरियो रंग र अस्वस्थ देखिएकाहरूमा रातो रंग लगाउने व्यवस्था गरिएको छ। उपभोक्ताहरूलाई खरिद गर्नुअघि सिङमा लगाइएको रंग हेरेर मात्र मासु किन्न अनुरोध गरिएको छ।