डिम्याट खाता खोल्नेको संख्या ८१ लाख नाघ्यो

नेपालको सेयर बजारमा लगानीकर्ताको आकर्षण बढ्दै गएको देखिएको छ। केन्द्रीय निक्षेप तथा हिसाब मिलान सेवा प्रदायक कम्पनी सीडीएस एन्ड क्लियरिङ लिमिटेड (सीडीएससी) का अनुसार डिम्याट खाता खोल्नेको संख्या ८० लाख ९८ हजार पुगेको छ।

सीडीएससीका अनुसार हालसम्म खोलिएका डिम्याट खाताको संख्या ८१ लाख नजिक पुगेको हो। डिम्याट खाता सेयर तथा अन्य धितोपत्रलाई विद्युतीय रूपमा सुरक्षित राख्न आवश्यक हुन्छ। नेपालमा सेयर खरिदबिक्री गर्न तथा प्राप्त सेयर आफ्नो नाममा विद्युतीय रूपमा राख्न डिम्याट खाता अनिवार्य छ।

पछिल्ला वर्षमा प्रविधिको प्रयोग बढ्दै जानु, अनलाइनमार्फत सेयर कारोबार गर्न सकिने व्यवस्था र पुँजी बजारप्रति सर्वसाधारणको चासो बढ्नुले डिम्याट खाताको संख्या उच्च रहन सहयोग गरेको देखिन्छ। डिम्याट खातामार्फत लगानीकर्ताले आफ्नो सेयरको अभिलेख विद्युतीय प्रणालीमा राख्न सक्छन्। यसले कागजी प्रमाणपत्र सुरक्षित राख्नुपर्ने झन्झट हटाउनुका साथै सेयर हस्तान्तरण प्रक्रियालाई पनि सहज बनाउँछ।

सीडीएससी नेपालको केन्द्रीय धितोपत्र निक्षेप तथा कारोबार राफसाफ सेवा प्रदायक संस्था हो। यसले लगानीकर्ताको धितोपत्रको अभिलेख राख्ने, धितोपत्रको विद्युतीय हस्तान्तरण गर्ने तथा कारोबारपछि राफसाफ प्रक्रियामा सहयोग गर्ने काम गर्छ।

डिम्याट खाताको संख्या बढ्नुले नेपाली पुँजी बजारमा लगानीकर्ताको पहुँच विस्तार भएको संकेत गर्छ। तर, खाताको संख्याले मात्रै सक्रिय लगानीकर्ताको वास्तविक संख्या वा बजारमा भइरहेको कारोबारको अवस्था पूर्ण रूपमा देखाउँदैन। एउटै व्यक्तिले एकभन्दा बढी डिम्याट खाता खोल्न सक्ने भएकाले खाता संख्या र व्यक्तिगत लगानीकर्ताको संख्या फरक हुन सक्छ।

पुँजी बजारमा सहभागिता बढ्दै जाँदा लगानीकर्तालाई वित्तीय साक्षरता, जोखिम व्यवस्थापन र कम्पनीको वित्तीय अवस्थाबारे जानकारी हासिल गर्ने विषयमा सचेत गराउनु पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण हुन्छ। बजारको दिगो विकासका लागि पारदर्शिता, विश्वसनीय कारोबार प्रणाली र लगानीकर्ताको विश्वास कायम राख्नु आवश्यक छ।

डिम्याट खाताको संख्या ८० लाख ९८ हजार पुग्नुले नेपालमा विद्युतीय धितोपत्र कारोबारको पहुँच उल्लेखनीय रूपमा विस्तार भएको देखाएको छ।