मानिसको निद्राको अवधि र गुणस्तर निर्धारणमा वंशाणुगत संरचना (जेनेटिक्स) को भूमिका

लन्डन — मानिसहरूबीच निद्राको अवधिमा देखिने भिन्नता र सुत्ने समयको निर्धारणमा वंशानुगत गुण (जेनेटिक्स) को महत्त्वपूर्ण भूमिका रहने वैज्ञानिक अध्ययनहरूले देखाएका छन्। विभिन्न अनुसन्धानका अनुसार मानिसहरू कति समय सुत्छन् भन्ने कुरा ३० देखि ६५ प्रतिशतसम्म उनीहरूको वंशाणुगत संरचनामा निर्भर गर्दछ। वैज्ञानिकहरूले मानव जिनोममा निद्राको अवधिलाई असर गर्ने सयौँ फरक-फरक भागहरू पत्ता लगाएका छन्। करिब ६ लाख ५० हजार वयस्कहरूमा गरिएको एउटा अध्ययन अनुसार २४४ वटा भन्दा बढी वंशाणुगत उत्परिवर्तनहरू (म्युटेसनहरू) निद्रासँग प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा जोडिएका छन्।

यी सामान्य उत्परिवर्तनहरूलाई छुट्टाछुट्टै हेर्दा तिनले निद्राको अवधिमा एकाध मिनेटको मात्र फरक पारे पनि, तिनको सामूहिक प्रभावले सरदर २० मिनेटसम्मको भिन्नता ल्याउने किङ्स कलेज लन्डनकी आनुवंशिक विज्ञ इजाबेल अस्टिन-जिमरम्यानले उल्लेख गरेकी छन्। तर, छोटो निद्राका लागि जिम्मेवार हुने वंशाणुगत गुणहरू सबैका लागि लाभदायक नै हुन्छन् भन्ने छैन। विस्तृत अनुसन्धान अनुसार छोटो निद्रासँग सम्बन्धित वंशाणुगत गुण भएका व्यक्तिहरूमा अनिद्रा (इन्सोम्निया), अत्यधिक थकान, डिप्रेसन, टाइप-२ मधुमेह तथा एडीएचडी (ADHD) जस्ता मानसिक तथा शारीरिक स्वास्थ्य समस्याहरूको जोखिम बढी हुने गरेको पाइएको छ।